Marihuaną nazywa się potocznie konopie z dużą zawartością THC. W sklepach z nasionami odmiany opisuje się trzema nazwami: sativa, indica i ruderalis. Botanicy do dziś spierają się, czy to osobne gatunki, czy odmiany jednego gatunku. Na karcie nasion te nazwy działają jak skrót: mówią, jak wysoka jest roślina, jak długo kwitnie i czy zakwita sama, bez względu na długość dnia. Prawie wszystkie nasiona w sprzedaży to hybrydy. Z 4079 odmian w katalogu kanaba.pl tylko 143 hodowcy opisują jako czystą indikę albo czystą sativę. Na liście znajdziesz osobno nasiona indica i nasiona sativa.
Skąd wzięły się nazwy sativa, indica i ruderalis
Nazwę Cannabis sativa nadał Karol Linneusz w 1753 roku. Znał konopie z europejskich upraw na włókno i uznał, że rodzaj ma jeden gatunek. W 1785 roku Jean-Baptiste Lamarck opisał drugi gatunek, Cannabis indica, na podstawie roślin zebranych w Indiach. Trzecią nazwę, Cannabis ruderalis, wprowadził w 1924 roku botanik D. E. Janischewsky. Opisał nią konopie, których nasiona różniły się kształtem i wielkością od opisanej wcześniej Cannabis sativa.
W 1976 roku Ernest Small i Arthur Cronquist zaproponowali podział na jeden gatunek z dwoma podgatunkami. Rozróżniali je po zawartości THC i CBD: konopie włókniste i konopie dające żywicę. Ten spór nie jest rozstrzygnięty, ale nazwy z XVIII wieku przetrwały w języku hodowców i sklepów. Znaczą tam jednak co innego niż w botanice. Źródła: Wikipedia, hasła „Cannabis”, „Cannabis indica” i „Cannabis ruderalis”.
Co znaczy „indica” i „sativa” na karcie nasion
Hodowcy dzielą odmiany według wyglądu. Indica to rośliny niskie i krzaczaste, z szerokimi listkami. Sativa to rośliny wysokie, z długimi odstępami między gałęziami i wąskimi listkami, które dłużej kwitną. Zwykle podaje się proporcję, np. „70% indica”, a my zbieramy ją w pięć kategorii. Tak wyglądają one w katalogu (stan z 30 października 2026; czas kwitnienia i wysokość to mediany z danych hodowców dla odmian kwitnących zależnie od długości dnia):
| Kategoria | Odmian | W tym automatów | Kwitnienie | Wysokość |
|---|---|---|---|---|
| Czysta indica | 74 | 2 | 55 dni | 90 cm |
| Przewaga indiki | 1531 | 547 | 56 dni | 90 cm |
| Indica / sativa (hybrydy) | 1338 | 432 | 56 dni | 100 cm |
| Przewaga sativy | 757 | 230 | 63 dni | 100 cm |
| Czysta sativa | 69 | — | 77 dni | 140 cm |
Różnice widać dopiero na krańcach skali. Czysta sativa kwitnie w medianie o trzy tygodnie dłużej niż czysta indica i jest od niej o połowę wyższa. Między przewagą indiki a hybrydami pół na pół mediana kwitnienia jest taka sama. W środku katalogu oznaczenie mówi więc więcej o wyglądzie rośliny niż o czasie. Wysokość podaje mniej niż połowa hodowców; przy czystej sativie mediana pochodzi z zaledwie 11 kart. 310 odmian nie ma w danych hodowcy żadnej proporcji genetyki.
Indica: odmiany z gór Azji
Lamarck opisał indikę na podstawie roślin z Indii. Dziś tą nazwą określa się przede wszystkim odmiany z gór Azji Środkowej i Południowej, z rejonu Hindukuszu w Afganistanie i Pakistanie. Z tych roślin wywodzą się odmiany z rodzin Afghani i Hindu Kush. Indiką jest też Northern Lights; Royal Queen Seeds opisuje swoją wersję jako czystą indikę. Czystą indikę hodowcy deklarują przy 74 odmianach, a przewagę indiki przy 1531. To największa grupa w katalogu: prawie dwie na pięć odmian.
Przykłady z katalogu: Hindu Kush Feminized (Sensi Seeds, 45 dni kwitnienia według hodowcy), Afghan Kush (World of Seeds) i Master Kush (Dutch Passion). Wszystkie odmiany z czystą indiką lub jej przewagą zebraliśmy na stronie nasiona indica.
Sativa: odmiany z okolic równika
W języku hodowców sativa to odmiany z okolic równika: z Azji Południowo-Wschodniej, Ameryki Środkowej i Południowej oraz Afryki. Historię tajskich sativ opisaliśmy w artykule o Thai Stick i tajskiej sativie. Czystą sativę hodowcy deklarują przy 69 odmianach. Większość to dzikie odmiany z jednego regionu (landrasy) i ich krzyżówki, np. Panama i Malawi od ACE Seeds albo Colombian Gold od World of Seeds. Do tej grupy należy też rodzina Durban Poison z RPA. Najdłużej kwitnie tu Papua New Guinea od ACE Seeds: 126 dni według hodowcy.
Ciekawy szczegół z danych: co druga czysta sativa w katalogu (35 z 69) to nasiona regularne. W całym katalogu regularnych jest mniej niż 8%. Landrasy i krzyżówki z nimi hodowcy częściej sprzedają w tej postaci. Odmiany z czystą sativą i jej przewagą są na stronie nasiona sativa. Popularna rodzina z przewagą sativy to Haze.
Ruderalis i nasiona automatyczne
Ruderalis to konopie rosnące dziko w Europie Środkowej i Wschodniej oraz w Rosji. Są niskie i mają mało THC. Najważniejsza ich cecha to kwitnienie niezależne od długości dnia: roślina zakwita, gdy osiągnie odpowiedni wiek. Hodowcy wykorzystali tę cechę w odmianach automatycznych, czyli krzyżówkach indiki lub sativy z ruderalis. Historię pierwszego automatu ze sklepowej półki opisaliśmy w artykule o Lowryderze i Joint Doctorze.
W katalogu automaty to 1333 odmiany, czyli co trzecia. Część hodowców podaje na karcie udział ruderalis w procentach. W filtrach katalogu automat opisujemy proporcją indiki i sativy, tak jak pozostałe odmiany. Pełny cykl od nasiona do zbioru wynosi w medianie 65 dni dla automatów z przewagą indiki i 70 dni dla automatów z przewagą sativy. Najkrótsze cykle zebraliśmy na stronie najszybsze automaty. Nazwy w rodzaju „Fast Version” nie zawsze oznaczają automat. Wyjaśniamy to w artykule o oznaczeniach Fast i Auto.
Hybrydy: tak wygląda większość nasion
Krzyżówka indiki z sativą to hybryda. W tym sensie hybrydami jest 3626 odmian z katalogu, czyli 89%. Są wśród nich odmiany z przewagą indiki (1531), z przewagą sativy (757) i pół na pół (1338). Do tego dochodzą automaty, które mają w rodowodzie jeszcze ruderalis. Hybrydą jest wiele znanych rodzin, np. Skunk. Hodowcy, łącząc linie, szukają konkretnego zestawu cech: krótszego kwitnienia, niższej rośliny albo określonego aromatu. Proporcja z karty to deklaracja hodowcy, a nie wynik badania.
Czy indica i sativa różnią się działaniem?
W opisach sklepów indica bywa nazywana „relaksującą”, a sativa „pobudzającą”. To konwencja branżowa, nie ustalenie naukowe. Badanie genetyczne Sawlera i współautorów (PLOS ONE, 2015) objęło 81 próbek konopi z THC i 43 próbki konopi włóknistych. Wykazało tylko umiarkowaną zgodność między genetyką roślin a deklarowanym pochodzeniem sativa lub indica. Autorzy stwierdzili też, że nazwy odmian często nie odpowiadają ich rzeczywistej tożsamości genetycznej. Według hasła „Cannabis strain” w Wikipedii proporcja THC do CBD w większości odmian obu typów jest podobna. Dlatego na kartach podajemy dane hodowców: zawartość THC i CBD, aromaty oraz opis działania jako deklarację hodowcy. Nie wyprowadzamy działania z samej etykiety.
Inne podziały, które spotkasz w sklepach
Poza genetyką nasiona różnią się płcią i składem. Nasiona feminizowane mają dać rośliny żeńskie. Takie jest 3747 odmian, ponad 90% katalogu. Regularne dają rośliny obu płci. Odmiany CBD to te, w których hodowca deklaruje wysoką zawartość CBD; w katalogu jest ich 153 (CBD od 4%). Wszystkie te podziały łączą się ze sobą: ta sama odmiana bywa sprzedawana jako feminizowana, regularna i automatyczna, a każda wersja ma osobną kartę i własne parametry.
Najczęstsze pytania
Ile jest rodzajów marihuany?
W sklepach używa się trzech nazw: sativa, indica i ruderalis. Botanicy nie są zgodni, czy to osobne gatunki, czy podgatunki jednego. Na kartach nasion genetykę opisuje się proporcją indiki i sativy. Osobno zaznacza się automaty, które mają w rodowodzie ruderalis.
Czym różni się indica od sativy?
Według hodowców indica jest niższa, ma szersze listki i krócej kwitnie, a sativa jest wyższa, ma wąskie listki i kwitnie dłużej. W katalogu mediana kwitnienia to 55 dni dla czystej indiki i 77 dni dla czystej sativy.
Co to jest ruderalis?
To dzikie konopie z Europy Środkowej i Wschodniej oraz Rosji. Zakwitają z wiekiem, a nie po skróceniu dnia. Tę cechę mają odmiany automatyczne, które powstały z krzyżówek z ruderalis.
Czy hybryda to osobny rodzaj marihuany?
Nie. Hybryda to krzyżówka indiki z sativą w dowolnej proporcji. Hybrydami jest prawie 9 na 10 odmian w katalogu. Dla porównania: czystą indikę lub sativę hodowcy deklarują przy niespełna 4%.
Uprawa konopi z THC jest w Polsce nielegalna. Nasiona są sprzedawane jako przedmioty kolekcjonerskie.
